Umur Bey



AYDINOĞLU UMUR BEY

Anadolu'nun Adalar denizi kıyılarında kurulan Selçuk prenslikleri beylerinden Osman ve Orhanın deniz kuvvetleriyle Rodos şövalyeleri,Venedik,Ceneviz ve Katalan filoları arasında 14.yüzyılın başlarında bir çok deniz savaşları olmuştur.Bu savaşlarda bir Türk beyi,denizci olarak büyük şöhret kazanmıştır. Bu kahraman denizci, o zaman Aydın donanmasına komuta eden Umur Beydir. İzmir kalesi ve limanını 1328de Cenevizlilerden alan Umur Bey ertesi sene 8 gemilik bir filo ile denize açıldı ve Çanakkale boğazında ilk savaşını yaptı. 1329da Ayaslug , Menteşe ve Saruhan beylerinin deniz kuvvetleri ile Türk korsanları Adalar denizinde Hristiyanlarla çarpışmakta idiler.

Umur Beyin küçük filosu,gittikçe büyüdü. 1330da 45 gemi ile Sakız'a baskın yaptı. Umur ve Saruhanoğullarından Timur Beylerin müttefik deniz kuvvetleri 1332de Gelibolu civarına asker çıkardılar.Maksatları boğazı zaptederek Bizans donanmasını Marmara'da hapsetmekti.Fakat bazı başarılardan sonra,geri çekilmek zorunda kaldılar.

1333'te Umur Bey'in kumandasında , Ağrıboz seferinde Venediklilerle harbeden müttefik Türk donanması 250 gemiden mürekkepti.Umur Bey aynı yıl içinde 170 gemi ile Yunan kıyılarına gitti.Karaya çıkardığı akıncılar Atina kapılarına dayandılar. 1334'te kahraman Umur genç yaşında Aydın hükümdarı seçildi. O, 14 yıl müddetle bir amiral hükümdar olarak hep denizlerde dolaştı, deniz savaşları yaptı ve deniz zaferleri kazandı. 1335'te 276 gemi ile Mora'ya , 1338'de 350 gemi ile Korent'e gitti. Bu seferinde 50 büyük gemiyi Korent civarına bıraktıktan sonra 300 gemisini karadan yürüterek Patras körfezine geçirdi. Sonra aynı yoldan geri döndü.Bu yüzden eski tarihlerimizde Korent limanına Umur Bey limanı denilir.Umur Beyin bu dahice hareketi İstanbulun fethinde Fatih Sultan Mehmed Han'a ilham kaynağı olmuş Fatih Sultan Mehmet de haliçe gemilerini karadan yürüterek sokma yoluna gitmişti.

Umur Bey 1339'da Bizans imparatorlarının teklifi üzerine boğazlarda geçerek Karadenize çıkmış, Tuna ağzında Kilya limanına asker çıkararak Eflak arazisine akın yapmıştır. Bu sefede şimdi Beykozda Umur Yeri denilen mevkii üs olarak kullandığına hükmediliyor. Umur Bey dostu Bizans imparatoru Kantagüzen'e yardım etmek için 1342'de İzmirden 380 gemilik donanmasına 29.000 asker yükleyerek Meriç nehri ağzına çıkarmıştır.Onun 1329'daki 8 gemilik küçük filosu 12 yıl içinde 380 gemilik büyük bir donanma olmuştu. Akdenizin Hristiyan devletleri , Umur Beyle başa çıkabilmek için Ceneviz,Venedik,Rodos,Kıbrıs ve Papalık gemilerinden mürekkep büyük bir haçlı donanması teşkil ederek kuvvetli bir ordu ile İzmire göndermişler ve limanla kaleyi zaptetmişlerdi.Böylece üssüz kalan Umur Bey de İzmir'i karadan muhasara etti.

Bu sıralarda Umur Bey,Osmanlı Türklerinin ikinci hükümdarı Orhan'dan Bulgarlara karşı Bizans imparatoru Kantagüzen'e yardım etmesini rica etmişti ve Orhan Bey'in oğlu Şehzade Süleyman Paşa 1344'te bir Türk ordusunu gemilerle Gelibolu'ya çıkarmıştı. Umur Beyin karadan gönderdiği 20.000 süvari de gemilerle Çanakkale Boğazının Rumeli kıyısına geçirildi.

Kahraman Umur Bey 1348'de İzmir kalesini haçlılardan geri almaya çalışırken şehit olmuştur.Onun ölümünden sonra Aydın denizciliği eski kudretini muhafaza edememiş; Aydın beyinin toprakları da Yıldırım Bayezid ve Çelebi Sultan Mehmet zamanlarında Osmanlı devletine ilhak edilmiştir .